PvdA en SP; Klassiek Links en de Duurzame Thema’s

How Fair And Green Are...? Deel 7: SP en PvdA?

In deze blog vergelijken we de verkiezingsprogramma's van PvdA en SP op het gebied van eerlijke handel, klimaat, duurzaamheid en ontwikkelingssamenwerking.


Hoe eerlijk en groen zijn PvdA en SP? We beoordelen de politieke partijen op de FairFrog criteria eerlijke handel, milieu, klimaat en armoedebestrijding.

Voor een aantal politieke partijen schreven we aparte blogs (D66, VVD, FvD, VNL, PVV). We vonden het belangrijk om de nieuwe keuzes aan de rechterkant te onderzoeken en uit die blogs bleek dat er ook aan die kant van het politieke spectrum deze verkiezingen echt verschillen te vinden zijn waar het gaat om duurzaamheid. Vorige week schreven we een vergelijkingsblog over GroenLinks en Partij voor de Dieren (PvdD), omdat veel mensen op zoek bleken te zijn naar de verschillen tussen deze partijen. Vanwege het succes van de vergelijkingsblog, behandelen we de Partij van de Arbeid (PvdA) en de Socialistische Partij (SP) ook samen, want ook deze partijen liggen niet ver uit elkaar en uit de tabel onderaan deze blog blijkt dat ze ook op de FairFrog criteria vergelijkbaar scoren. Juist daarom is het natuurlijk interessant om gedetailleerd naar de verschillen in accenten te kijken.

Toelichting Werkwijze

Voor een uitgebreide toelichting, zie de eerste blog van deze serie. Ik probeer zo min mogelijk te focussen op middelen, zoals de Sustainable Development Goals en zoveel mogelijk op concrete inhoud en naar de kwaliteit van de inhoud (is er sprake van een gedegen analyse). Per partijprogramma heb ik gekeken naar de criteria “Eerlijke handel”, “Armoedebestrijding”, “Milieu” en “Klimaat”. Een deel van de sub-issues zijn niet vooraf vastgesteld. Zo heb ik partijen een kans gegeven om punten te scoren voor originele ideeën, die niet in andere partij-programma’s voorkomen. Ik hoop zo een zo volledig mogelijke analyse te geven van de partijprogramma’s op de FairFrog criteria. Ik geef partijen tussen 0 en 2 punten voor de verschillende onderwerpen. Zo houden we het spannend tot de laatste week voor de verkiezingen; wiens partijprogramma zou het meest FairFrog-worthy zijn?!

PvdA en SP

Eerlijke handel

De PvdA was als onderdeel van het kabinet betrokken bij het sluiten het kledingconvenant en het bankenconvenant. Hoewel deze convenanten een mooi begin kunnen vormen voor een eerlijker Nederlands bedrijfsleven, had het allemaal nog wel wat concreter en strenger gemogen (zie ook onze blogs Jaaroverzicht 2016 en 9  eerlijke Nederlandse kledingmerken). Helaas is de PvdA in haar partijprogramma ook nog aan de vage kant op bepaalde punten omtrent eerlijke handel. Het volgende statement, had bijvoorbeeld iets concreter gemogen en nodigt uit tot de vraag: “hoe dan?”

“Handel en handelsverdragen moeten bijdragen aan verantwoorde mondiale productieketens, aan versterking van onze normen en waarden wat betreft arbeidsrechten en duurzaamheid, en aan versterking van de positie van ontwikkelingslanden. We steunen samenwerking tussen maatschappelijke organisaties, vakbonden, bedrijven en overheden, in navolging van de sectorconvenanten.” PvdA

Over TTIP zegt de Partij van de Arbeid:

“Dat betekent dat we niet instemmen met handelsverdragen als TTIP, tenzij deze een continue verbetering stimuleren voor de positie van werknemers, van de standaarden wereldwijd voor duurzaamheid, milieu, gezondheid en arbeid voor toegang tot de rechter en eerlijke productinformatie, en het bestrijden van ongelijkheid en belastingontwijking.” PvdA

In de praktijk heeft de PvdA veelal pro-CETA en pro-TTIP gestemd het afgelopen jaar. Op de website partijgedrag, kun je de verschillende moties bekijken waar PvdA en andere partijen voor of tegen hebben gestemd. TTIP bevindt zich in het mapje gevoelige onderwerpen (ga naar “Moties zie stemmingen per onderwerp”). Over kinderarbeid maken ze wel een concreet punt en ook noemt de partij verschillende keren dat ze willen dat bedrijven verplicht gaan rapporteren over MVO:

“Wij gaan voorbij de vrijblijvendheid en willen dat bedrijven worden verplicht om te rapporteren over hun wijze van maatschappelijk verantwoord ondernemen. Ook willen we dat bedrijven erop aangesproken en aangeklaagd kunnen worden als zij niet aan internationale normen zoals de OESO- of ILO-normen voldoen, en bijvoorbeeld producten van kinderarbeid in Nederland verkopen.” PvdA

De SP is duidelijker in haar standpunt tegen TTIP en CETA en heeft ook meer in lijn daarmee gestemd de afgelopen periode.

“Daarom zijn we mordicus tegen de invoering van TTIP, CETA en andere vrijhandelsverdragen die onze democratie ondermijnen en vooral gunstig zijn voor multinationals. In plaats daarvan zetten we ons in voor eerlijke handel, waarvan ook de bevolking van de betrokken landen profiteert.” SP

Ook over het patenteren van planteigenschappen is de SP mijns inziens duidelijker, want dat je ergens geen voorstander van bent en het tegenovergestelde wilt stimuleren (zoals de PvdA schrijft), is nog niet hetzelfde als het echt niet toelaten.

“Het gebruik van patentloze, vaak biologische, zaden en pootgoed willen we stimuleren. Wij willen een maatschappelijk gesprek over nuttig gentech voedsel. […] We zijn geen voorstander van het patenteren en in eigendom nemen van natuur door bedrijven.” PvdA

“We accepteren niet dat multinationals planteigenschappen patenteren en zo kleinere veredelingsbedrijven uit de markt drukken en de beschikbaarheid van genetisch materiaal voor de gezondheid en voedselveiligheid bedreigen.” SP

Een ander interessant onderwerp dat door de PvdA wordt behandeld in het programma is gelijk loon voor gelijk werk binnen Europa. Vorig jaar kwam een onderzoek van SOMO uit, waarin de schrijnende gevolgen van loonconcurrentie en gebrekkige Europese regelgeving voor arbeidsmigranten in Nederland naar voren kwamen. RTL maakte een overzicht van wat verschillende partijen hieraan willen doen.

“Wij willen een einde maken aan arbeidsmigratie als verdienmodel op basis van kostenverschillen tussen buitenlandse werknemers en Nederlandse collega’s. De detacheringsrichtlijn wordt hiertoe aangescherpt en de A1-verklaring gaat op de schop.” PvdA

De PvdA en SP besteden weliswaar aandacht aan de Europese landbouwsubsidies, maar brengen dit in hun programma’s niet in verband met de concurrentiepositie van boeren in ontwikkelingslanden. Ze krijgen er toch een punt voor, want ze komen wel met concrete ideeën voor hervorming.

“De Europese subsidies moeten de duurzame groei gaan bevorderen en niet langer onrendabele en vervuilende sectoren als de agrarische bulkproductie en Poolse bruinkoolwinning blijven ondersteunen.” PvdA

“Directe inkomenssteun voor boeren vervangen we door subsidies die gekoppeld zijn aan het realiseren van maatschappelijke opgaven zoals duurzaamheid, natuurbehoud, gezondheid en dierenwelzijn”. PvdA

“De boer wordt ondernemer én landschapsbeheerder. Inkomenssubsidies voor boeren in het kader van het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid van de EU worden afgebouwd en vervangen door een nationaal fonds voor landschaps- en weidevogelbeheer.” SP

Tot slot wil de SP bont in kleding tegengaan en wil de PvdA een verbod op import van producten, die door kinderarbeid tot stand zijn gekomen. Het punt van de SP is helaas niet helemaal concreet (hoe dan?)

Klimaat

De Partij van de Arbeid wil dat het Parijs akkoord doorwerkt in ambitieuzere Europese doelstellingen. De PvdA wil daarnaast streven naar een maximum temperatuurstijging van 1,5°C. De Socialistische Partij spreekt de ambitie uit in 2050 CO2 neutraal te willen zijn, maar is minder concreet over het te bewandelen pad daar naartoe. Beide partijen zijn voorstander van een klimaatwet. De SP is explicieter in hoe zij uitstootvrij rijden wil stimuleren.

“We willen in 2050 een CO2-neutrale samenleving. Dit kunnen we bereiken door concrete en afdwingbare maatregelen, die voortvloeien uit het Klimaatakkoord van Parijs (december 2015). Wanneer voortschrijdend inzicht, marktontwikkeling en CO2-beprijzing een hoger tempo mogelijk maken, verleggen we het einddoel naar 2040. De staat trekt het hoger beroep tegen Urgenda in.” SP

“We stellen ons tot doel in 2035 volledig emissievrij te rijden. Dit doen we door de overstap naar volledig (duurzaam opgewekt) elektrisch rijden te stimuleren, met fiscale maatregelen, voldoende oplaadpunten en goede informatie aan de autobezitter over de voordelen.” SP

Ambitie verlaging broeikasgassen (t.o.v. 1990)
Jaar D66 GroenLinks PvdD PvdA SP Parijs akkoord*
2020 25% 25% 40% 25%
2030 55% 55% 65% 55% 40-50%
2040 Geen fossiele brandstoffen meer Als inzicht, marktontwikkeling en CO2-prijs een hoger tempo mogelijk maken, wordt 2040 einddoel
2050 Klimaatpositief 95% en alleen nog schone energie 95% en alleen nog schone energie CO2-neutrale samenleving 85-95%

*Bron: Planbureau voor de Leefomgeving. VVD wil geen afspraken bovenop Parijs akkoord en afspraken in de EU.

Milieu

In tegenstelling tot de PvdA, is de SP bereidt om statiegeld uit te breiden voor blikjes en kleine plastic flesjes. Beiden willen microplastics terugdringen. Er wordt echter nog niet gesproken van een verbod op microplastics in bijvoorbeeld cosmetica.

De PvdA noemt circulaire economie in verband met de verpakkingsindustrie, landbouw, bouw en ook ontwikkelingssamenwerking. Ook de SP wil toewerken “naar een circulaire economie, of een samenleving waarin ‘afval’ niet meer bestaat” en “voor bijvoorbeeld bouwafval en fosfaten in de rioolzuivering.” Alleen in relatie tot de verpakkingsindustrie wil de SP ook stimuleren met belastingmaatregelen. PvdA geeft expliciet aan te willen investeren in de circulaire economie en krijgt daarom 2 punten.

“Wij willen het statiegeld op lege flessen handhaven, evenals het verbod op gratis plastic tassen. Dat voorkomt enorm veel zwerfafval.” PvdA

“Wij willen naar blijvend gezond water door zo spoedig mogelijk microplastics uit cosmetica en wasmiddelen te verwijderen en door waterfilters tegen vervuiling door medicijnen bij ziekenhuizen verplicht te stellen.” PvdA

“We voeren statiegeld in voor blikjes en kleine plastic flesjes. We dringen het gebruik van plastic verder terug en zetten in op het fors terugdringen van schadelijke nanoplastics.” SP

“Daarom werken we toe naar een circulaire economie, of een samenleving waarin ‘afval’ niet meer bestaat, maar grondstoffen zoveel mogelijk worden hergebruikt. Dit geldt ook voor bijvoorbeeld bouwafval en fosfaten in de rioolzuivering.” SP

Armoedebestrijding

“Daarnaast concentreren we ons specifiek op ontwikkelingssamenwerking met landen in Afrika. Hierbij staat wederzijds begrip en respect voor elkaars cultuur en historie voorop. Daarmee nemen we afscheid van de postkoloniale werkwijze, waarin paternalisme en schuldgevoel om voorrang streden.” SP

De Partij van de Arbeid wil het budget voor ontwikkelingssamenwerking terug brengen naar de door de OESO voorgeschreven 0.7 procent van het BNP. Klimaatbudget en eerstejaarsopvang van asielzoekers in Nederland vallen hier expliciet buiten. Dit is vergelijkbaar met D66, al noemt D66 niet expliciet dat ze het budget niet willen gebruiken voor asielzoekers in Nederland. Om het vershil tussen 0.7 procent en 1 procent als norm te kunnen aangeven, heb ik de tabel aangepast. Voor 0.7 procent krijgen partijen nu 1 punt, en voor 1% 2 punten.

De Socialistische Partij noemt geen percentage van het BNP en hoewel ze veel zaken even benoemen, maken ze hun punten weinig concreet. Zo willen ze zich bijvoorbeeld focussen op landen in Afrika en op jongeren.

“In de ontwikkelingssamenwerking richten we ons speciaal op jongeren, door (vak)opleidingen met een goede toegang tot de arbeidsmarkt te ondersteunen en te investeren in beginnende ondernemers en kleine innovatieve bedrijven.” SP

“In het kader van het Klimaatakkoord en de Duurzame Ontwikkelingsdoelen zetten we ons in voor het behoud van bossen, vruchtbare bodems en biodiversiteit en de toegang van mensen tot water, voedsel en duurzame energie. Verder maken we ons hard voor goede regels rond landeigendom en voor de leefbaarheid in de snel groeiende steden.” SP

Europese Unie

Zowel de SP als de PvdA zien de EU als een instrument om klimaatverandering en onrechtvaardige handel te bestrijden en krijgen daarom 2 punten. De SP is tegelijkertijd eurosceptisch, wat mijns inziens leidt tot wat tegenstrijdigheden in het programma.

“We willen samenwerken in Europa, bij onderwerpen als bestrijding van internationale criminaliteit, grensoverschrijdende milieuvervuiling etc., maar laten ons niet meer de regels opleggen door ambtenaren in Brussel.”

Wat precies “de regels” zijn die we ons niet meer op zouden laten leggen is niet helemaal duidelijk, want er worden ook verschillende regels voorgesteld, zoals deze (waarover ik overigens positief ben):

“Belastingontwijking door multinationals en brievenbusondernemingen worden aangepakt, door verplichtende afspraken tussen landen in Europa.”

De SP worstelt hier met hetzelfde probleem als de Partij voor de Dieren; euroscepsis is moeilijk te verenigen met klimaatambities en ambities op het gebied van een eerlijkere wereld, omdat deze maatregelen nu eenmaal krachtiger werken op Europees niveau. Tegelijkertijd is er natuurlijk niks mis mee om eurokritisch te zijn, want heel veel zaken moeten en kunnen beter geregeld worden in Brussel.

Conclusie

De PvdA en de SP behalen bijna hetzelfde aantal punten op onze criteria (respectievelijk 29 en 28). De accenten liggen bij de partijen echter wel op verschillende plekken en daarvoor komt natuurlijk onze tabel goed van pas!

Score
Topic PVV VNL VVD FvD PvdD GroenLinks D66 PVDA SP
Algemeen
Nederland blijft in de EU 0 1 1 0 2 2 2 2 2
Eerlijke handel
Eerlijke handelsverdragen 0 0 0 1 2 2 1 1 1
Nederland geen belastingparadijs 0 0 0 0 1 1 1 1 1
Verbieden patenteren van leven 0 0 0 0 1 1 0 0 1
Conflictgrondstoffen 0 0 0 0 1 1 0 0 0
Verbod op import onethische producten 0 0 0 0 2 1 1 1 0
Aanpak Europese landbouwsubsidies 0 0 0 0 1 0 1 1 1
Boeren in NL een eerlijke prijs 0 0 0 0 1 1 0 0 1
Armoedebestrijding
Noodhulp 0 1 1 1 1 1 1 1 1
BNP norm (1% = 2pt; 0.7% = 1 pt) 0 0 0 0 2 2 1 1 0
Belang van mensen daar voorop, niet NL handelsbelang 0 0 0 1 2 2 2 2 1
Ontwikkelingslanden meer zeggenschap IMF & WereldBank 0 0 0 0 1 0 0 0 0
Milieu
Stimuleren circulaire economie 0 0 1 1 2 2 2 2 1
Tegengaan afval dumping 0 0 1 1 2 2 2 2 1
Verminderen van plastic afval 0 0 0 1 2 2 2 1 2
Verminderen microplastics 0 0 0 0 1 0 0 1 1
Voedselverspilling 0 0 0 0 1 0 1 0 0
Klimaat
Houden aan afspraken Parijs 0 0 1 0 1 1 1 1 1
Houden aan Europese afspraken 0 0 1 0 1 1 1 1 1
CO2 prijs aanpakken via ETS 0 0 1 0 1 1 1 1 1
Stimuleren duurzame energie productie 0 0 1 1 2 2 2 2 2
Nagedacht over duurzaamheid in bouw/huishoudens 0 0 1 0 2 2 2 2 2
Financiering duurzame economie 0 0 0 1 2 2 2 2 2
Duurzaamheid ECB 0 0 0 0 1 0 0 0 0
Stimuleren elektrisch rijden 0 0 0 1 2 2 2 1 2
Het verleggen van belasting van arbeid naar grondstoffen 0 0 0 0 1 1 1 1 1
Klimaatwet 0 0 0 0 1 1 1 1 1
Uitfaseren kolen en kernenergie 0 0 0 0 1 1 1 1 1
TOTAAL 0 2 9 9 39 32 31 29 28

 

Your next jumps to fair and green:

Voor meer informatie:

  • Bekijk de volledige verkiezingsprogramma’s van PvdA en SP

Fairwen Jezelf!





Laat Een Bericht Achter


Leave a Reply

Copyright © 2017 FairFrog