CDA; Fatsoen tot aan de Grens

How Fair And Green Is...? Deel 8: CDA


Hoe eerlijk en groen is de partij van het fatsoen? CDA profileert zich als fatsoen partij, maar scoort laag op eerlijke handel, armoedebestrijding, klimaat en milieu.
Het Christen-Democratisch Appèl (CDA) heeft aan het einde van haar partijprogramma, heel dienstbaar, een woordenlijstje toegevoegd. Daarin leggen ze onder andere uit wat “normbesef” is, namelijk “Besef van het bestaan van (fatsoens)regels”. De heer Buma heeft zich al meerdere malen proberen op te werpen als de man van het fatsoen, maar juist op het vlak van fatsoenlijke zaken zoals eerlijke handel of zorg voor het milieu is het partijprogramma zwak. In deze serie legden we 10 politieke partijen, die deelnemen aan de Tweede Kamerverkiezingen langs de FairFrog meetlat. Eerder beoordeelden we PVV, VVD, FvD, D66, GroenLinks en Partij voor de Dieren, SP en PvdA en VNL.

Toelichting Werkwijze

Voor een uitgebreide toelichting, zie de eerste blog van deze serie. Ik probeer zo min mogelijk te focussen op middelen, zoals de Sustainable Development Goals en zoveel mogelijk op concrete inhoud en naar de kwaliteit van de inhoud (is er sprake van een gedegen analyse). Per partijprogramma heb ik gekeken naar de criteria “Eerlijke handel”, “Armoedebestrijding”, “Milieu” en “Klimaat”. Een deel van de sub-issues zijn niet vooraf vastgesteld. Zo heb ik partijen een kans gegeven om punten te scoren voor originele ideeën, die niet in andere partij-programma’s voorkomen. Ik hoop zo een zo volledig mogelijke analyse te geven van de partijprogramma’s op de FairFrog criteria. Ik geef partijen tussen 0 en 2 punten voor de verschillende onderwerpen. Zo houden we het spannend tot de laatste week voor de verkiezingen; wiens partijprogramma zou het meest FairFrog-worthy zijn?!

CDA

Eerlijke handel

“De crises hebben ons geleerd dat economie en moraal niet los van elkaar te koop zijn. […] We spreken ondernemers, bankiers en consumenten aan op hun wezenlijke bijdrage die zij aan de samenleving leveren; in goede arbeids-verhoudingen, in deugdelijke producten en eerlijk zaken doen.”

Als het om eerlijke handel gaat, is het CDA vooral vaag. Ze praten wel over eerlijke handel, maar komen met geen enkel concreet voorstel om het daadwerkelijk te bevorderen.

“In de markt groeit de vraag naar maatschappelijke ondernemingen. Dat zijn ondernemingen die niet in de eerste plaats winst willen maken maar ook een maatschappelijke missie voor ogen hebben. Dit kan gaan om een restaurant voor mensen met een handicap of een coöperatieve supermarkt in een krimpgebied die open wil blijven om de leefbaarheid te behouden. Deze ondernemers zijn pioniers in een eerlijke economie die meer draait om welzijn dan om winst. Wij zijn hun ambassadeur en zetten ons in voor meer ruimte en passende regels.”

Ook waar CDA het specifiek heeft over handel met opkomende markten, wordt alleen maar gefocust op het Nederlandse handelsbelang. De oneerlijke grondstoffen handel, waar wij met onze mobieltjes, computers en andere elektronica dagelijks van profiteren, wordt niet eens genoemd. In februari was ik bij het debat over ontwikkelingssamenwerking en migratie van Vice Versa. In dit debat kwam voor mij hetzelfde naar voren als in de partijprogramma’s van CDA en VVD, namelijk dat een visie over gelijkwaardige handelsrelaties bij deze partijen compleet ontbreekt.  Het enige dat lijkt te tellen is het eigenbelang. Ze stellen zich in eerste instantie de vraag “wat krijgen wij er voor terug?” In plaats van “wat is mijn eigen ethiek” of “hoe vind ik dat ik met andere mensen en landen om zou moeten gaan?” Ze bedrijven een amorele politiek, terwijl internationale samenwerking bij uitstek een thema is dat vraagt om een benadering vanuit een bepaalde ethiek. Het betreft tenslotte mensenlevens; het perspectief van kinderen en jongeren op een betere toekomst, het behoud of de verbetering van levensonderhoud, toegang tot gezondheidszorg, toegang tot voedsel en tot onderwijs.

“In Europa maar ook in opkomende markten als Azië, Zuid-Amerika en Afrika. Juist met die regio’s kunnen wij mee-groeien door de goede uitgangspositie die we op die continenten al hebben verder te versterken. Ook hier is het aan ondernemers om te ondernemen, maar kan de overheid helpen door het verbeteren van de randvoorwaarden, financiering en het leggen van contacten.”

Het hoofdstukje Bijdragen aan ontwikkeling en stabiliteit begint het CDA met: “Internationale samenwerking draagt bij aan de veiligheid in de wereld, daar en hier.” Met zo’n zin gaan bij mij de alarmbellen alweer rinkelen. Het lukte zelfs een nieuwe rechtse partij (FvD) om hulp te noemen in een hoofdstuk zonder er meteen een vluchtelingenstroom of onze veiligheid bij te halen. Iets verderop lijkt de volgende zin wat hoop te bieden, maar zonder concrete invulling heeft dit mijns inziens toch weinig waarde:

“Vrouwen zijn dikwijls de motor van economische ontwikkeling, maar verkeren in kwetsbare situaties. Ze werken vaak onder slechte arbeidsomstandigheden en hebben last van uitbuiting en discriminatie. We blijven daarom hameren op maatschappelijk verantwoord ondernemen en eerlijke handel.”

CDA noemt dat er de komende jaren weer extra middelen vrijgemaakt moeten worden voor ontwikkelingssamenwerking, maar koppelt daaraan geen getallen of percentages van het BNP. Na twee alinea’s over ontwikkelingssamenwerking, volgen nog twee pagina’s over asiel en migratie. Ik heb er bewust voor gekozen om migratie niet te behandelen onder armoedebestrijding, omdat ik vind dat de strijd voor een rechtvaardige wereld een kwestie is van ethisch handelen en niet van eigenbelang. Het CDA is onvoldoende bereid om naar de Nederlandse of Europese rol in oorzaken van armoede over de grens te kijken en lijkt alleen iets aan problemen te willen doen om te voorkomen dat mensen hierheen komen. Het programma ligt daarmee erg dicht bij dat van de VVD.

Ze krijgen nog wel een punt voor dit voorstel voor een eerlijkere prijs voor boeren hier in Nederland:

“Veilig voedsel vraagt ook om een eerlijke prijs voor de boer, tuinder en visser, die het nu vaak aflegt tegen de groothandel of de supermarkten. Wij willen een voedsel­scheidsrechter die toeziet op de naleving van een gedragscode voor de retail.”

Voor hun standpunten over belastingontwijking, geef ik het CDA schoorvoetend een punt. Eigenlijk had het nog wel iets concreter gemogen van mij en voor de juiste beeldvorming zie ik ook graag dat de link wordt gelegd met de positie van ontwikkelingslanden.

“We bieden geen ruimte aan bedrijven die slechts hun fiscale verplichtingen willen ontlopen.”

“Europese afspraken moeten ertoe leiden dat deze bedrijven hun ondernemings-activiteiten daar concentreren waar daadwerkelijk waarde wordt toegevoegd, en niet langer hun toevlucht zoeken in allerlei belastingparadijzen. In Nederland kunnen we strenger zijn bij het misbruik van het eigen netwerk van belastingverdragen. We pakken lege brievenbusfirma’s aan en verscherpen de controles door de Belastingdienst en het toezicht door de Nederlandsche Bank. Waar nodig scherpen we de regels aan om misbruik tegen te gaan.”

Klimaat en milieu

In de paragraaf Verduurzamen van de energievoorziening schrijft het CDA:

“Om onze energievoorziening te verduurzamen zetten we in op energiebesparing en CO2-reductie en investeren we in de opwekking van duurzame energie. Op grond van de klimaatafspraken in Parijs wordt ook van Nederland een extra inspanning gevraagd.”

“Wij verwelkomen lokale initiatieven voor duurzame energie.”

Daarna volgt een verhaal over gemeentelijke bevoegdheden en dat in verband met draagvlak verdiend geld naar de gemeenten moet in plaats van de staatskas, maar wil het CDA ook investeren, of financiële prikkels afgeven? Het woord investeren valt pas in de paragraaf over innovatie, terwijl dat juist mooi gecombineerd had kunnen worden met duurzaamheid. Een grote gemiste kans, net als het niet noemen van het Emissions Trading System (ETS).

Over de circulaire economie zegt het CDA:

“Het nieuwe kabinet moet met het bedrijfsleven, de afvalbranche en de wetenschap de handen ineenslaan om deze broodnodige omslag te maken. Daarnaast stimuleert zij naast landelijke ook regionale coöperatieve ondernemingsvormen en betrekt de provincies, gemeenten en waterschappen om in de regio de verbindingen met de burgers en het bedrijfsleven te leggen.”

Stimuleren, de handen ineenslaan, verbindingen leggen; mag het iets concreter? Het CDA heeft gelukkig wel een plan als het gaat om duurzaam bouwen. Ze willen namelijk dat alle gebouwen in 2035 CO2 neutraal zijn en dat willen ze doen met geld uit een op te richten ontwikkelingsbank voor Technologie, Innovatie & Duurzaamheid, wat hen punten oplevert voor zowel duurzaamheid in bouw/huishoudens, als ook voor het financieren van een duurzame economie.

EU

“Veiligheid, klimaat, energie, vluchtelingenbeleid en economische stabiliteit zijn voor ons de belangrijkste taken van de Europese Unie.”

Hoewel klimaat aanvankelijk wordt genoemd als kerntaak van de EU, wordt er verder niet over uitgewijd. Ook wordt er geen verband gelegd tussen eerlijke handel en de EU, terwijl dit net als klimaat bij uitstek een punt is waarop de EU kan bijdragen aan een eerlijkere wereld.

Conclusie

Van een partij, die het zo vaak heeft over fatsoen en normen en waarden, vind ik dat we meer mogen verwachten op het gebied van eerlijke handel, armoedebestrijding en het beschermen van onze planeet. Niet over klimaat over ontwikkelingsproblematiek kunnen praten zonder het meteen over economische belangen en vluchtelingenstromen te hebben, vind ik getuigen van gebrekkige ethiek (of gebrek aan normbesef). Het fatsoen van het CDA reikt mijns inziens niet veel verder dan onze landsgrenzen. Hoe wij ons tot de rest van de wereld of tot onze planeet verhouden blijkt helaas weinig relevant.

Score
Topic PVV VNL VVD FvD PvdD GroenLinks D66 PVDA SP CDA
Algemeen
Nederland blijft in de EU 0 1 1 0 2 2 2 2 2 1
Eerlijke handel
Eerlijke handelsverdragen 0 0 0 1 2 2 1 1 1 0
Nederland geen belastingparadijs 0 0 0 0 1 1 1 1 1 1
Verbieden patenteren van leven 0 0 0 0 1 1 0 0 1 0
Conflictgrondstoffen 0 0 0 0 1 1 0 0 0 0
Verbod op import onethische producten 0 0 0 0 2 1 1 1 0 0
Aanpak Europese landbouwsubsidies 0 0 0 0 1 0 1 1 1 0
Boeren in NL een eerlijke prijs 0 0 0 0 1 1 0 0 1 1
Armoedebestrijding
Noodhulp 0 1 1 1 1 1 1 1 1 1
BNP norm (1% = 2pt; 0.7% = 1 pt) 0 0 0 0 2 2 1 1 0 0
Belang van mensen daar voorop, niet NL handelsbelang 0 0 0 1 2 2 2 2 1 0
Ontwikkelingslanden meer zeggenschap IMF & WereldBank 0 0 0 0 1 0 0 0 0 0
Milieu
Stimuleren circulaire economie 0 0 1 1 2 2 2 2 1 1
Tegengaan afval dumping 0 0 1 1 2 2 2 2 1 0
Verminderen van plastic afval 0 0 0 1 2 2 2 1 2 0
Verminderen microplastics 0 0 0 0 1 0 0 1 1 0
Voedselverspilling 0 0 0 0 1 0 1 0 0 0
Klimaat
Houden aan afspraken Parijs 0 0 1 0 1 1 1 1 1 1
Houden aan Europese afspraken 0 0 1 0 1 1 1 1 1 1
CO2 prijs aanpakken via ETS 0 0 1 0 1 1 1 1 1 0
Stimuleren duurzame energie productie 0 0 1 1 2 2 2 2 2 1
Nagedacht over duurzaamheid in bouw/huishoudens 0 0 1 0 2 2 2 2 2 2
Financiering duurzame economie 0 0 0 1 2 2 2 2 2 2
Duurzaamheid ECB 0 0 0 0 1 0 0 0 0 0
Stimuleren elektrisch rijden 0 0 0 1 2 2 2 1 2 0
Het verleggen van belasting van arbeid naar grondstoffen 0 0 0 0 1 1 1 1 1 0
Klimaatwet 0 0 0 0 1 1 1 1 1 0
Uitfaseren kolen en kernenergie 0 0 0 0 1 1 1 1 1 0
TOTAAL 0 2 9 9 39 32 31 29 28 12

 

Your next jumps to fair and green:

 

Voor meer informatie:


Fairwen Jezelf!





Laat Een Bericht Achter


Leave a Reply

Copyright © 2017 FairFrog